Nowa przestrzeń pamięci: Węzeł przesiadkowy „Olsztyn- Śródmieście” upamiętnia dawne dzieje cmentarza ewangelickiego

Właśnie zakończył się proces przyjmowania zgłoszeń do jednego z największych niezależnych konkursów architektonicznych w Polsce. Wśród prezentowanych projektów znalazło się wyjątkowe przedsięwzięcie, które łączy upamiętnienie historycznego cmentarza ewangelickiego z nowoczesnym węzłem przesiadkowym „Olsztyn-Śródmieście”. Autorami tego projektu są Architekci GADOMSCY, a jego realizacja miała miejsce w Olsztynie, województwie warmińsko-mazurskim.

Historia i Kontekst Miejsca

Obszar, na którym zrealizowano projekt, pełnił funkcję cmentarza ewangelickiego od 1873 do 1886 roku. Wraz z upływem czasu i zmianami powojennymi miejsce to uległo znaczącej degradacji. Ślady historycznego przeznaczenia zostały niemal całkowicie zatarte przez chaotyczną zabudowę garaży. Projekt ma na celu przywrócenie pamięci o tym miejscu, harmonijnie łącząc elementy historyczne z nowoczesnymi potrzebami komunikacyjnymi.

Wizja Architektoniczna

Podstawowym celem projektu było zintegrowanie przestrzeni, która szanuje historyczną wartość miejsca z nowoczesnymi funkcjami węzła przesiadkowego oraz parku miejskiego. Kluczowym elementem było wprowadzenie stref parkingowych Kiss&Ride, miejsc dla osób niepełnosprawnych oraz małej architektury, takiej jak ławki i zdrój uliczny. Wszystko to uzupełnia starannie zaprojektowana zieleń, tworząca przestrzeń sprzyjającą zarówno codziennym migracjom, jak i chwilom refleksji.

Zespół Projektowy

Projekt został opracowany przez zespół Architektów GADOMSCY, w skład którego wchodzą Piotr, Wojciech i Wiesława Gadomscy. Ich wspólna wizja i zaangażowanie przyczyniły się do powstania tego innowacyjnego projektu.

Unikalne Walory Realizacji

Projekt wyróżnia się wyjątkowym podejściem do dokumentowania historii miejsca. Odtworzenie listy niemal 1300 pochowanych osób i upamiętnienie ich poprzez kompozycje typograficzne w elementach architektonicznych parku pamięci stanowi jego kluczowy walor. Realizacja udała się dzięki współpracy Gminy Olsztyn, Parafii Ewangelicko-Augsburskiej oraz Stowarzyszenia Święta Warmia. Projekt zdobył Nagrodę Roku SARP 2023 w kategorii przestrzeń publiczna oraz architektura krajobrazu, jak również Nagrodę Główną TUP 2023 w kategorii Rewitalizowana Przestrzeń Zabytku.

Szczegóły Realizacji

Pełna nazwa projektu to Upamiętnienie dawnego cmentarza ewangelickiego wraz z budową węzła przesiadkowego „Olsztyn-Śródmieście”. Inwestorem przedsięwzięcia była Gmina Olsztyn, a głównym wykonawcą Przedsiębiorstwo Budowlane „SKORŁUTOWSKI”. Projekt obejmuje powierzchnię zabudowy wynoszącą 5600 m2, a jego przygotowanie i realizacja miały miejsce w latach 2021/2022.