Marsz wokół Przykopu śladami prehistorycznych kultur i zaginionego młyna

Uczestnicy 22. tegorocznego marszu zorganizowanego przez Jerzego Sałackiego przeszli trasą wokół jezior w okolicach Przykopu. W słoneczny dzień wędrowcy odwiedzili również Munik, gdzie dawniej działał młyn, a następnie wrócili do miejsca startu.

Pętla prowadziła w pobliżu jezior Czerwonka Mała, Czerwonka Duża i Jeziora Łajskiego. Po zakończeniu marszu mieszkańcy Przykopu przygotowali dla uczestników ognisko i poczęstunek. Wędrowcy podziękowali im za gościnę.

Od prehistorycznych pochówków do dziejów wsi

Okolice trasy kryją ślady osadnictwa, cmentarzysk i prehistorycznych wędrówek ludów. Znaleziono tu zabytki kultury amfor kulistych z III tysiąclecia p.n.e., w tym duże kamienne skrzynie, gliniane naczynia, bursztynowe paciorki oraz krzemienne siekierki.

W latach 30. XX wieku w Przykopie odkryto cmentarzyska przypisywane kulturze przeworskiej. Pochodziły z epoki żelaza, od II wieku p.n.e. do II wieku n.e., czyli z okresu potęgi Imperium Rzymskiego. Natrafiono też na pochówki z kamiennymi kręgami oraz około 200 grobów popielnicowych i jamowych, łączonych z kulturą wielbarską i obecnością Gotów.

Z dawnymi pochówkami wiąże się miejscowe podanie o nazwach okolicznych miejscowości. Według niego Kopanki zawdzięczają nazwę pruskiemu określeniu miejsca grzebania zmarłych, a Przykop oznaczał położenie w jego pobliżu.

Samą wieś założyli przybysze z Mazowsza. Dokument lokacyjny Przykop otrzymał 4 lutego 1575 roku. Prowadził tędy szlak powitalny przez Barczewo do biskupiej stolicy w Lidzbarku Warmińskim. W miejscowej karczmie nocowali dostojnicy kościelni: w 1681 roku biskup Stefan Radziejowski, kuzyn Jana III Sobieskiego, a w 1689 roku biskup Jan Stanisław Zbąski.

Mieszkańcy Przykopu w XIX i XX wieku

W grudniu 1861 roku we wsi stało 57 domów, a liczba mieszkańców wynosiła 398. Było wśród nich 376 katolików i 22 protestantów. Język polski jako ojczysty wskazało 378 osób, niemiecki – 20.

Do grudnia 1905 roku liczba domów wzrosła do 79, a mieszkańców do 546. Mieszkało tu wówczas 527 katolików i 19 protestantów. Polski jako język ojczysty podało 477 osób, natomiast niemiecki 65.

W 1928 roku Przykop liczył 449 mieszkańców, niemal wyłącznie Polaków. Działało tu polskie Towarzystwo Młodzieży, a cztery osoby należały do Związku Polaków w Niemczech. Kilka lat później, 19 listopada 1932 roku, nazwę Przykopp zmieniono na Grabenau.

Źródło: facebook.com/GminaPurda